Ánh sáng từ màn hình có thật sự làm da lão hóa?

Điện thoại, máy tính và máy tính bảng phát ra ánh sáng xanh thuộc vùng ánh sáng nhìn thấy. Vì vậy, nhiều người lo rằng ngồi trước màn hình nhiều giờ có thể khiến da sạm màu, mất collagen và nhanh xuất hiện nếp nhăn.

Ánh sáng xanh ở cường độ cao có khả năng tạo ra những thay đổi sinh học trên da trong nghiên cứu phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, mức ánh sáng phát ra từ thiết bị điện tử thấp hơn nhiều so với ánh sáng mặt trời. Các bằng chứng hiện nay chưa cho thấy việc sử dụng màn hình thông thường là nguyên nhân quan trọng gây lão hóa hoặc tăng sắc tố da.

Ánh sáng xanh là gì?

Ánh sáng xanh từ màn hình có ảnh hưởng đến làn da hay không

Ánh sáng xanh là một phần của ánh sáng nhìn thấy, có bước sóng ngắn và năng lượng cao hơn so với những màu như đỏ hoặc vàng. Nguồn ánh sáng xanh lớn nhất mà con người tiếp xúc hằng ngày là mặt trời, không phải điện thoại hay máy tính.

Màn hình LED cũng phát ra ánh sáng xanh nhưng với cường độ thấp hơn đáng kể. Lượng ánh sáng da nhận được còn phụ thuộc vào độ sáng màn hình, khoảng cách, thời gian sử dụng và điều kiện ánh sáng xung quanh.

Cần phân biệt ánh sáng xanh với tia cực tím:

• Tia UVA và UVB không nhìn thấy bằng mắt thường, có thể gây cháy nắng, tổn thương DNA, lão hóa da và ung thư da.

• Ánh sáng xanh thuộc vùng ánh sáng nhìn thấy, không gây cháy nắng theo cơ chế của tia UV.

Ánh nắng vẫn là tác nhân môi trường quan trọng nhất gây lão hóa sớm, với các biểu hiện như nếp nhăn, đốm nâu và da chảy xệ.

Ánh sáng xanh có thể tác động lên da như thế nào?

Trong các thí nghiệm sử dụng nguồn ánh sáng có cường độ đủ cao, ánh sáng xanh có thể làm tăng các phân tử oxy phản ứng, ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào và thúc đẩy tăng sắc tố. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận ánh sáng nhìn thấy có thể làm nám hoặc tình trạng tăng sắc tố rõ hơn, đặc biệt ở người có tông da trung bình đến sẫm màu.

Tuy nhiên, những kết quả này không đồng nghĩa ánh sáng từ màn hình sẽ tạo ra tác động tương tự. Nhiều thí nghiệm sử dụng nguồn chiếu sáng chuyên dụng, đặt gần da và có liều ánh sáng cao hơn rất nhiều so với khi dùng điện thoại thông thường.

Ánh sáng xanh cũng không phải lúc nào có hại. Ở bước sóng và liều lượng được kiểm soát, ánh sáng LED xanh còn được ứng dụng trong da liễu để hỗ trợ điều trị mụn hoặc trong một số liệu pháp ánh sáng.

Màn hình điện thoại có làm da nhanh già không?

Chưa có bằng chứng thuyết phục.

Một đánh giá hệ thống về tác động của ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử không xác định được đây là nguy cơ gây tăng sắc tố, đỏ da, vàng da hoặc làm nám nặng hơn ở người. Một nghiên cứu lâm sàng khác cũng ghi nhận tiếp xúc ngắn hạn với ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử không làm tình trạng nám xấu đi.

Một số tổng quan vẫn cảnh báo ánh sáng xanh có khả năng tạo stress oxy hóa và ảnh hưởng đến da. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng đó được tổng hợp từ nghiên cứu tế bào, động vật hoặc nguồn sáng nhân tạo cường độ cao. Cơ chế sinh học có thể xảy ra không đồng nghĩa mức tiếp xúc trong đời sống đủ lớn để gây lão hóa rõ rệt.

Dùng điện thoại nhiều chưa được chứng minh là nguyên nhân chính gây lão hóa da

Do đó, hiện chưa thể khẳng định ngồi trước màn hình nhiều giờ sẽ trực tiếp:

• Phá hủy collagen đáng kể;

• Gây nếp nhăn sớm;

• Làm da chảy xệ;

• Gây nám hoặc sạm da ở người bình thường;

• Làm tăng nguy cơ ung thư da.

So với màn hình, việc tiếp xúc ánh nắng không được bảo vệ có tác động rõ ràng và đáng lo ngại hơn nhiều đối với quá trình lão hóa da.

Vì sao dùng màn hình nhiều vẫn có thể khiến da trông kém sắc?

Dù chưa được chứng minh làm da lão hóa trực tiếp, thói quen dùng thiết bị quá lâu có thể ảnh hưởng gián tiếp đến diện mạo làn da.

1. Thức khuya và thiếu ngủ

Ánh sáng màn hình vào buổi tối có thể làm rối loạn nhịp sinh học và trì hoãn giờ ngủ. Thiếu ngủ kéo dài có thể khiến khuôn mặt trông mệt mỏi, vùng mắt sẫm màu và da kém tươi tắn hơn.

Đây là tác động liên quan đến giấc ngủ và thói quen sử dụng thiết bị, không phải bằng chứng màn hình trực tiếp phá hủy da.

2. Ngồi trong phòng điều hòa lâu

Không khí khô, điều hòa và việc quên uống nước có thể khiến da căng, khô hoặc bong tróc. Người có hàng rào bảo vệ da yếu còn dễ cảm thấy châm chích và kích ứng hơn.

3. Thường xuyên chạm tay lên mặt

Bàn phím và điện thoại có thể mang dầu, bụi bẩn và vi sinh vật từ tay. Chạm mặt liên tục không trực tiếp gây mọi trường hợp mụn, nhưng có thể làm da đang viêm bị kích thích hoặc tăng nguy cơ nhiễm bẩn ở vùng tổn thương.

4. Nheo mắt và căng cơ mặt

Độ sáng không phù hợp, chữ quá nhỏ hoặc mắt mỏi có thể khiến người dùng thường xuyên nheo mắt. Biểu cảm lặp lại có thể làm các nếp gấp quanh mắt hiện rõ hơn theo thời gian, nhưng đây không phải tác động của ánh sáng xanh lên collagen.

Có cần dùng kem chống nắng khi ngồi trước máy tính?

Không cần bôi kem chống nắng chỉ vì ánh sáng từ màn hình. Kem chống nắng nên được sử dụng chủ yếu để bảo vệ da trước tia UV từ ánh nắng.

Bảo vệ da khi làm việc lâu trước máy tính bằng cách dưỡng ẩm và chống nắng đúng cách

Bạn vẫn nên chống nắng khi:

• Làm việc gần cửa sổ có ánh sáng chiếu vào;

• Di chuyển ngoài trời;

• Ngồi trong ô tô vào ban ngày;

• Có hoạt động ngoài trời dù trời nhiều mây.

Nên chọn kem chống nắng phổ rộng, phù hợp với loại da và thoa đủ lượng. Tia UVA có thể xuyên qua kính cửa sổ ở mức độ nhất định, trong khi màn hình điện tử không phải nguồn tia UV đáng kể.

Người bị nám có cần bảo vệ trước ánh sáng nhìn thấy?

Ánh sáng nhìn thấy từ mặt trời có thể góp phần làm tăng sắc tố và khiến nám khó kiểm soát hơn, nhất là ở làn da sẫm màu. Trong trường hợp này, kem chống nắng có màu chứa các sắc tố như oxit sắt có thể hỗ trợ bảo vệ trước ánh sáng nhìn thấy tốt hơn kem chống nắng trong suốt thông thường.

Điều này vẫn chủ yếu nhằm bảo vệ trước ánh sáng mặt trời, không có nghĩa người bị nám phải tránh hoàn toàn điện thoại hoặc luôn bôi kem chống nắng khi ở trong phòng tối.

Người đang điều trị nám nên ưu tiên:

• Chống nắng đều đặn;

• Đội mũ và che chắn khi ra ngoài;

• Tránh để nắng chiếu trực tiếp kéo dài;

• Sử dụng sản phẩm điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ;

• Hạn chế kích ứng vì viêm da có thể làm tăng sắc tố rõ hơn.

Có cần mua mỹ phẩm “chống ánh sáng xanh” không?

Hiện chưa có tiêu chuẩn thống nhất để đánh giá mỹ phẩm chống ánh sáng xanh từ màn hình. Các sản phẩm chứa chất chống oxy hóa có thể hỗ trợ chăm sóc da nói chung, nhưng không nên được quảng cáo như một lớp bảo vệ bắt buộc cho người sử dụng điện thoại.

Một routine cơ bản thường quan trọng hơn:

• Làm sạch dịu nhẹ;
• Dưỡng ẩm phù hợp;
• Chống nắng phổ rộng vào ban ngày;
• Điều trị nám hoặc mụn bằng hoạt chất có bằng chứng;
• Hạn chế dùng quá nhiều sản phẩm gây kích ứng.

Miếng dán màn hình chống ánh sáng xanh, kính lọc ánh sáng xanh hoặc chế độ màn hình ban đêm có thể giúp một số người cảm thấy dễ chịu hơn khi nhìn màn hình. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy chúng cần thiết để ngăn ngừa lão hóa da.

Cách sử dụng màn hình mà vẫn bảo vệ làn da

Bạn không cần ngừng sử dụng thiết bị vì lo sợ da nhanh già. Thay vào đó, nên điều chỉnh những yếu tố thực tế hơn:

• Giảm thời gian sử dụng màn hình trước giờ ngủ;

• Điều chỉnh độ sáng phù hợp với môi trường;

• Đặt màn hình ở khoảng cách thoải mái, tăng cỡ chữ để tránh nheo mắt;

• Nghỉ mắt và đứng dậy vận động sau mỗi khoảng thời gian làm việc;

• Hạn chế chạm tay lên mặt;

• Vệ sinh điện thoại thường xuyên;

• Dưỡng ẩm khi làm việc lâu trong phòng điều hòa;

• Bảo vệ da khỏi ánh nắng, nhất là khi ngồi gần cửa sổ.

Kết luận

Ánh sáng xanh ở cường độ cao có thể gây stress oxy hóa và tăng sắc tố trong một số nghiên cứu. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chưa cho thấy ánh sáng từ điện thoại và máy tính ở điều kiện sử dụng thông thường là nguyên nhân đáng kể gây lão hóa da.

Nguồn cần quan tâm hơn vẫn là ánh nắng mặt trời, đặc biệt là tia UVA và UVB. Vì vậy, thay vì đầu tư quá nhiều vào sản phẩm “chống ánh sáng màn hình”, hãy ưu tiên chống nắng đúng cách, dưỡng ẩm, ngủ đủ và xây dựng routine phù hợp. Với người bị nám hoặc tăng sắc tố, kem chống nắng có màu có thể hữu ích để tăng khả năng bảo vệ trước ánh sáng nhìn thấy từ mặt trời.

Kem chống nắng có màu hỗ trợ bảo vệ da trước ánh sáng nhìn thấy từ mặt trời